मेळघाटच्या जंगलात युरोपियन पाहुण्याचे आगमन

मेळघाटच्या जैवविविधतेत भर

चिखलदरा/2 नोव्हेंबर : मेळघाट च्या सातपुड्याच्या घनदाट जंगलांनी नटलेल्या मेळघाटात एका देखण्या विदेशी पाहुण्याचे आगमन झाल्याची माहिती समोर आली आहे. युरोपियन रोलर या आकर्षक स्थलांतरित पक्ष्याच्या आगमनामुळे पक्षीप्रेमी आणि निसर्ग अभ्यासकांमध्ये उत्सुकता निर्माण झाली आहे. निळ्या, आकाशी आणि तपकिरी रंगांच्या मनमोहक पिसार्‍यामुळे ओळखला जाणारा हा पक्षी आपल्या सौंदर्याने निसर्गप्रेमींचे लक्ष वेधून घेतो.
युरोपियन रोलर हा प्रामुख्याने युरोप, मध्य आशिया आणि आसपासच्या प्रदेशांत आढळणारा पक्षी आहे. ऋतुमानानुसार हा पक्षी लांबचा प्रवास करून आफ्रिका आणि भारतीय उपखंडातील काही भागांत स्थलांतर करतो. स्थलांतराच्या काळात भारतातील विविध भागांत त्याच्या नोंदी आढळतात. मेळघाटसारख्या जैवविविधतेने समृद्ध प्रदेशात या पक्ष्याचे दर्शन घडणे ही पक्षी निरीक्षकांसाठी विशेष आकर्षणाची बाब ठरू शकते.
युरोपियन रोलरची ओळख त्याच्या उठावदार रंगांमुळे सहज पटते. शरीराचा बहुतांश भाग निळसर आणि हिरवट निळ्या छटांनी सजलेला असतो, तर पाठीच्या आणि पंखांच्या काही भागांवर तपकिरी रंगाची झाक दिसते. उडताना त्याच्या पंखांवरील निळ्या रंगाची चमक अधिक खुलून दिसते. त्यामुळे आकाशात झेपावणारा हा पक्षी निसर्गप्रेमींसाठी जणू रंगांची उधळणच ठरतो.

कीटकांवर गुजराण; पर्यावरणासाठीही महत्त्वाचा
युरोपियन रोलर हा प्रामुख्याने कीटकभक्षी पक्षी आहे. नाकतोडे, भुंगे, मोठे कीटक तसेच लहान सरडे यांचा तो आहार करतो. झाडांच्या फांद्यांवर किंवा उघड्या जागेतील उंच ठिकाणी बसून भक्ष्यावर लक्ष ठेवणे आणि संधी मिळताच झेप घेऊन शिकार पकडणे ही त्याची खास पद्धत आहे. त्यामुळे निसर्गातील अन्नसाखळी आणि पर्यावरणीय संतुलनातही अशा पक्ष्यांचे महत्त्व आहे.