मार्केटिंग फेडरेशनच्या अधिकार्‍याचे निलंबन

अमरावती/23 ऑक्टोबर – या वर्षी हमी भावाने सोयाबीन आणि इतर डाळींच्या खरेदीसाठी महाराष्ट्र राज्य कृषी पणन मंडळाची नोडल एजन्सी म्हणून नियुक्ती करण्यात आली आहे. तथापि, विदर्भ सहकारी पणन महासंघ आणि महाराष्ट्र राज्य सहकारी पणन महासंघ यांच्या खरेदी केंद्रांचे वितरण अधिकार कमी करण्यात आले आहेत. खरेदी केंद्रे उघडण्यास झालेल्या विलंबामुळे हमी भावाने सोयाबीनची सरकारी खरेदी सुरूच राहील. यावर्षी अतिवृष्टी आणि सततच्या पावसामुळे सोयाबीनचे मोठे नुकसान झाले असून खुल्या बाजारात हमीभावाच्या तुलनेत किमतीत लक्षणीय घट झाली आहे. शेतकऱ्यांना मिळत असलेल्या किमतींवरून सरकारी खरेदी घाईघाईने सुरू करण्यात आली आहे आणि शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी सोयाबीन खरेदी वाजवी किमतीत पुन्हा सुरू करणे आवश्यक आहे. दिवाळीपूर्वी केंद्र सुरू होण्याची आशा पूर्ण झाली नसली तरी नोडल अधिकार्‍याची नियुक्ती आणि नियमांमध्ये बदल यामुळे कापसाच्या कमतरतेमुळे सोयाबीन खरेदीला विलंब होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे.

नाफेडमार्फत राष्ट्रीय स्तरावर हमीभावाने कृषी माल खरेदी केला जातो आणि यासाठी राज्यनिहाय नोडल एजन्सी नियुक्त केल्या जातात. राज्यात, मुंबईतील महाराष्ट्र राज्य सहकारी विपणन महासंघ आणि नागपूरमधील विदर्भ सहकारी विपणन महासंघ यांना नोडल एजन्सी म्हणून नियुक्त करण्यात आले आहे. गेल्या 10 वर्षांपासून या संस्थांद्वारे सरकारी खरेदी केली जात आहे. यावेळी, नाफेडने महाराष्ट्र राज्य कृषी विपणन मंडळाला नोडल एजन्सी म्हणून नियुक्त केले आहे. दोन्ही संस्थांना शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना खरेदी केंद्रे प्रदान करण्याचे अधिकार होते, परंतु त्यात कपात करण्यात आली आहे. या संस्था आता शेतकरी उत्पादक कंपन्यांना खरेदी केंद्रे प्रदान करू शकणार नाहीत. याव्यतिरिक्त, बाजार समित्यांना केंद्र म्हणून मान्यता देण्याचा अधिकार देखील रद्द करण्यात आला आहे. विदर्भ सहकारी विपणन महासंघ फक्त सेवा सहकारी संस्थांना केंद्र म्हणून मान्यता देऊ शकेल.

2024-25 या वर्षात खरेदी प्रक्रियेत सहभागी असलेल्या संस्थांना आता महाराष्ट्र राज्य कृषी पणन मंडळाकडून कर्ज घ्यावे लागेल. या वर्षीच्या हंगामासाठी या संस्थांनी विदर्भ सहकारी पणन महासंघ आणि पणन महासंघाकडे प्रस्ताव सादर केले असून ते नाफेडकडे पाठवण्यात आले आहेत. नवीन नियमांनुसार या संस्थांना पणन मंडळाकडे नवीन अर्ज आणि प्रस्ताव सादर करावे लागतील.