जेन-झी आमच्या पिढीपेक्षा अधिक प्रामाणिक अन् देशभक्त : सरसंघचालक

मुंबई /6 ऑगस्ट ;आरएसएस प्रमुख मोहन भागवत म्हटले की, जनरेशन-झेड आणि जनरेशन-अल्फा हे जुन्या पिढीपेक्षा अधिक देशभक्त आणि प्रामाणिक आहेत. ते म्हणाले, आपण त्यांचे ऐकले पाहिजे. त्यांच्याशी संवादाचा अभाव होता, म्हणूनच दिल्लीतील जंतर मंतरवर आंदोलन झाले.भागवत मुंबईतील नीता मुकेश अंबानी सांस्कृतिक केंद्रात आयोजित एका कार्यक्रमात बोलत होते. इंडिया इंटरनॅशनल मूव्हमेंट टू युनाईट नेशन्स (आयआयएमयूएन) आपल्या 15 व्या वर्धापन दिनानिमित्त याचे आयोजन करत आहे.

नीट पेपरफुटीविरोधात देशभरात झालेल्या आंदोलनानंतर आरएसएसचा तरुणांसोबतचा हा सर्वात महत्त्वाचा संवाद मानला जात आहे. जंतर मंतरवरील 36 दिवसांच्या आंदोलनानंतर केंद्रीय शिक्षण मंत्री धर्मेंद्र प्रधान यांना राजीनामा देण्यास भाग पाडले गेले.
भागवत म्हणाले- सुधारणेसाठी आंदोलन आवश्यक, 10 महत्त्वाच्या गोष्टी
1. सरकारच्या चुकीवर: जेव्हा संवाद अयशस्वी होतो तेव्हा आंदोलन होते. जर सरकारने आधीच संवाद साधला असता, तर आंदोलनाची गरजच भासली नसती. आंदोलन हा देखील संवादाचाच एक प्रकार आहे.
2. जेन-झीच्या विचारसरणीबद्दल: जेव्हा आम्ही जेन-झी होतो, तेव्हा आमचे वडीलधारी जे काही सांगायचे ते आम्ही स्वीकारायचो आणि त्यावर
प्रश्न विचारत नव्हतो. आजची जेन-झी प्रश्न विचारते. त्यांना उत्तरे आणि प्रेम हवे आहे.
3. जेन-झीच्या हक्कांविषयी: आम्ही असे म्हणणार नाही की जेन-झीने आंदोलन करू नये. संविधानात आंदोलनांना परवानगी आहे असे म्हटले आहे, पण ते कसे करायचे याचा आपण विचार केला पाहिजे.
4. जेन-झीच्या आंदोलनांविषयी: आपण याचाही विचार करायला हवा की, जर जेन-झी ओरडत असेल, तर ते केवळ त्यांना काहीतरी समस्या आहे म्हणूनच ओरडत आहेत. ही आंदोलने आमच्या किंवा तुमच्या विरोधात नसावीत, तर व्यवस्थेतील सुधारणांसाठी असावीत.
5. जेन-झी देशद्रोही असल्याच्या आरोपाबद्दल: जर जेन-झी आंदोलन करत असेल, तर ते तसे नाहीत. ते आपलेच लोक आहेत, आपली पुढची पिढी आहे. आपले त्यांच्याशी नाते आहे. त्यांनी आपला दृष्टिकोन समजून घेतला पाहिजे आणि आपण त्यांचा.
6. जंतर मंतर येथील लाठीचार्जबद्दल: ते का आणि कोणत्या कारणासाठी झाले हे आपण समजून घेतले पाहिजे. आपल्याला हे पाहावे लागेल आणि समस्या नेमकी कुठे आहे हे ठरवावे लागेल. मी सुद्धा हे वाचल्यानंतरच बातमी देत आहे. मी वर्तमानपत्रात वाचले की यात काही दंगलखोर सामील होते. जर मला ॠशप-न वर आंधळेपणाने विश्वास ठेवायचा असेल, तर मी त्यांच्यावर विश्वास ठेवू शकेन.
7. शैक्षणिक संस्थांच्या दुर्दशेवर: शिक्षण हा काही व्यावसायिक धंदा नाही. त्यासाठी सुलभ पायाभूत सुविधा असायला हव्यात. सरकारने संपूर्ण शिक्षण व्यवस्था चालवावी असे कोणीही म्हटलेले नाही. आपल्यालाही सहकार्य करण्याची गरज आहे. तरच सुधारणा होईल. अभ्यासक्रमावर नंतर चर्चा व्हायला हवी.प्रश्न विचारत नव्हतो. आजची जेन-झी प्रश्न विचारते. त्यांना उत्तरे आणि प्रेम हवे आहे.
3. जेन-झीच्या हक्कांविषयी: आम्ही असे म्हणणार नाही की जेन-झीने आंदोलन करू नये. संविधानात आंदोलनांना परवानगी आहे असे म्हटले आहे, पण ते कसे करायचे याचा आपण विचार केला पाहिजे.
4. जेन-झीच्या आंदोलनांविषयी: आपण याचाही विचार करायला हवा की, जर जेन-झी ओरडत असेल, तर ते केवळ त्यांना काहीतरी समस्या आहे म्हणूनच ओरडत आहेत. ही आंदोलने आमच्या किंवा तुमच्या विरोधात नसावीत, तर व्यवस्थेतील सुधारणांसाठी असावीत.
5. जेन-झी देशद्रोही असल्याच्या आरोपाबद्दल: जर जेन-झी आंदोलन करत असेल, तर ते तसे नाहीत. ते आपलेच लोक आहेत, आपली पुढची पिढी आहे. आपले त्यांच्याशी नाते आहे. त्यांनी आपला दृष्टिकोन समजून घेतला पाहिजे आणि आपण त्यांचा.
6. जंतर मंतर येथील लाठीचार्जबद्दल: ते का आणि कोणत्या कारणासाठी झाले हे आपण समजून घेतले पाहिजे. आपल्याला हे पाहावे लागेल आणि समस्या नेमकी कुठे आहे हे ठरवावे लागेल. मी सुद्धा हे वाचल्यानंतरच बातमी देत आहे. मी वर्तमानपत्रात वाचले की यात काही दंगलखोर सामील होते. जर मला ॠशप-न वर आंधळेपणाने विश्वास ठेवायचा असेल, तर मी त्यांच्यावर विश्वास ठेवू शकेन.
7. शैक्षणिक संस्थांच्या दुर्दशेवर: शिक्षण हा काही व्यावसायिक धंदा नाही. त्यासाठी सुलभ पायाभूत सुविधा असायला हव्यात. सरकारने संपूर्ण शिक्षण व्यवस्था चालवावी असे कोणीही म्हटलेले नाही. आपल्यालाही सहकार्य करण्याची गरज आहे. तरच सुधारणा होईल. अभ्यासक्रमावर नंतर चर्चा व्हायला हवी.

…त्यांनी मन मोठं करून आरक्षणाचा त्याग केला पाहिजे

जोपर्यंत समाजात सामाजिक भेदभाव आणि विषमता अस्तित्वात आहे, तोपर्यंत आरक्षण सुरूच राहील, असे स्पष्ट मत राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी व्यक्त केले आहे. ’इंडियाज इंटरनॅशनल मुव्हमेंट टू युनायटेड नेशन्स’च्या 15 व्या वर्धापन दिनानिमित्त आयोजित कार्यक्रमात देशभरातील तरुणांशी संवाद साधताना त्यांनी आरक्षणाच्या मुद्द्यावर भूमिका स्पष्ट केली. या कार्यक्रमाला मोठ्या प्रमाणात जेन झींची उपस्थिती होती. मुलाखत घेणार्‍याने मोहन भागवत यांना रोजगार आणि शिक्षण या दोन्ही क्षेत्रांतील आरक्षणाच्या मर्यादेत बदल करण्याची वेळ आली आहे का असा प्रश्न विचारला. त्यावर उत्तर देताना सामाजिक विषमता असेपर्यंत आरक्षण सुरूच राहणार असं मोहन भागवत म्हणाले.
डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांच्या विचारांचे अनुकरण आवश्यक
मी याचे थेट उत्तर न देता तुम्हाला डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी आरक्षणाबाबत काय विचार केला होता, याचा अभ्यास करण्याचा सल्ला देईन. आपण जर प्रामाणिकपणे त्यांच्या विचारांचे आणि सल्ल्याचे पालन केले, तर कोणतीही अडचण निर्माण होणार नाही. आरक्षण हे प्रामुख्याने सामाजिक कारणांमुळे आणि सामाजिक भेदभावामुळे देण्यात आले आहे, असं मोहन भागवत म्हणाले.
ज्यांना लाभ मिळाला, त्यांनी मन मोठे करून सोडायला हवे
आरक्षणाचा लाभ मिळालेल्या वर्गाबद्दल बोलताना ते म्हणाले की, आरक्षणाचा लाभ ज्यांना मिळाला आहे आणि ज्यांची सामाजिक तसेच आर्थिक स्थिती आता सुधारली आहे, त्यांनी स्वतःहून मन मोठे करून आरक्षणाचा त्याग केला पाहिजे. आरक्षणाचा लाभ घेणार्‍या वर्गातच आता असा एक प्रवाह सुरू झाला आहे, जो मानतो की आरक्षण हा काही कायमस्वरूपी उपाय नाही. त्यामुळे ज्यांना खरोखर गरज आहे, त्यांच्यासाठी हे सोडले पाहिजे. अशा विचारांना आणि प्रवाहाला प्रोत्साहन दिले गेले पाहिजे.आरक्षणातील राजकारणामुळे समाजात कटुता
आरक्षणावरून होणार्‍या राजकारणावर टिप्पणी करताना सरसंघचालक म्हणाले की, आरक्षणाचा मुद्दा प्रामाणिकपणे लागू केला, तर त्याची गरज लवकरच संपुष्टात येईल आणि मग त्यावर पुनर्विचार करता येईल. मात्र, दुर्दैवाने यामध्ये राजकारण शिरल्यामुळे समाजात कटुता निर्माण होत आहे. आरक्षण हे सामाजिक ऐक्य आणि समता निर्माण करण्यासाठी आणलेले एक महत्त्वाचे माध्यम आहे.