अशांत जगात भारताची भूमिका महत्त्वाची

नवी दिल्ली/2 सप्टेंबर  : भारतात धर्म आणि राष्ट्र वेगळे नाहीत. जगासमोर असलेल्या अनेक आव्हानांवर उपाय शोधण्यात देशाच्या आध्यात्मिक ज्ञानाची भूमिका महत्त्वाची असल्याचे प्रतिपादन राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे सरसंघचालक मोहन भागवत यांनी शुक्रवारी केले. ते अखिल भारतीय विहार सेवा गटाच्या 14 व्या परिषदेत बोलत होते.
भागवत म्हणाले, राष्ट्राचा उद्देश धर्म हाच आहे. धर्म राष्ट्राला टिकवून ठेवण्यास मदत करतो. हे दोन्ही परस्परावलंबी आहेत. एक असेल तरच दुसरे अस्तित्वात राहते, एक नसेल तर दुसरेही राहत नाही. विकास आणि पर्यावरण रक्षण, वैयक्तिक स्वातंत्र्य आणि कौटुंबिक जीवन, तसेच धार्मिक श्रद्धा आणि संघर्ष यांसारख्या द्विधा मनस्थितीचा सामना जग करत आहे.
जग अशांत आहे. प्रत्येक सुख अपूर्ण राहते, प्रत्येक महत्त्वाकांक्षेसोबत काहीतरी नुकसान होते आणि प्रत्येक निष्ठा दुसर्‍या निष्ठेशी जोडलेली असते. यात समतोल नाही; तर टोकाची भूमिका (अतिरेक) दिसून येते. या विरोधाभासांतून मार्ग काढण्यासाठी जग भारताकडे पाहत आहे. भारताने ऐतिहासिक काळात इतर देशांवर विजय मिळवण्याचा किंवा लोकांचे धर्मांतर करण्याचा प्रयत्न न करता आपले ज्ञान जगालादिले आहे. हा मार्ग भारतातूनच मिळेल, हे जगाला माहित आहे. भारताकडे वेद, उपनिषदे, रामायण, महाभारत, गीता, जैन आगम, त्रिपिटक, गुरु ग्रंथ साहिब आणि संतांची शिकवण यांचा समावेश असलेली ज्ञानाची विशाल परंपरा आहे. आपल्या देशाकडे ज्ञानाचा एक महान खजिना आहे, ज्याची आज जगाला गरज आहे. भक्तीच्या सामर्थ्याने ईश्वराच्या जवळ जाता येते, असे ते म्हणाले. भागवत यांच्या मते, हे ज्ञान जतन करणार्‍यांचे जीवन आणि परंपरांचे रक्षण करणे ही केवळ धार्मिक जबाबदारी नसून ती मानवतेची सेवा आहे. तुम्ही केवळ एका जीवाची नाही, तर संपूर्ण मानवजातीच्या सुरक्षित भविष्याचे रक्षण करत आहात, असे भागवत म्हणाले.