नागपूरची दिव्या देशमुख बुद्धिबळात विश्वविजेती

-भारताच्याच कोनेरु हम्पीवर मात
बटुमी / 28 जुलै : जॉर्जियातील बटुमी इथं खेळल्या गेलेल्या 2025 च्या बुद्धिबळ विश्वचषकात, नागपूरची रहिवासी असलेल्या 19 वर्षीय मराठमोळ्या दिव्या देशमुखनं अखेर विश्वचषक विजेतेपद जिंकलं. विशेष म्हणजे तिनं आपल्याच देशाचा कोनेरु हम्पीचा पराभव केला. दोन्ही खेळाडूंमधील क्लासिकल सामने अनिर्णित राहिले. शनिवार आणि रविवारी झालेल्या क्लासिकल सामन्यात ग्रँडमास्टर कोनेरु हम्पीनं नवीन बुद्धिबळ स्टार दिव्या देशमुखला आघाडी मिळवू दिली नाही. क्लासिकल सामना 1-1 गुणांनी बरोबरीत सुटला होता. दिव्याच्या या यशाबद्दल तिच्यावर देशभरातून शुभेच्छांचा वर्षाव होत आहे.
यानंतर सोमवारी खेळवण्यात आलेल्या रॅपिड राउंडमध्ये, जागतिक क्रमवारीत 18 व्या क्रमांकावर असलेल्या नागपूरच्या दिव्या देशमुखनं पांढर्‍या तुकड्यांसह सुरुवात केली. ती आक्रमकही दिसली. पण जागतिक क्रमवारीत 5 व्या स्थानावर असलेल्या हम्पीनं काळ्या तुकड्यांसह खेळत सामना बरोबरीत सोडवला आणि मानसिक फायदा मिळवला. रॅपिड राउंडच्या दुसर्‍या गेममध्ये काळ्या तुकड्यांसह खेळताना, दिव्या देशमुखनं सुरुवातीपासूनच वर्चस्व गाजवले. तर, तज्ञांच्या मते, सुरुवातीला कोनेरूसाठी वेळेचं व्यवस्थापन थोडं कठीण वाटत होतं आणि तिनं रॅपिड राउंडच्या दुसर्‍या गेममध्येही चूक केली.
मुळची नागपूरची असणारी 19 वर्षीय आंतरराष्ट्रीय मास्टर दिव्या देशमुखनं उपांत्य फेरीत चीनच्या टॅन झोंगी हिचा 1.5-0.5 असा पराभव केला. त्याआधी क्वार्टर फायनलमध्ये, दिव्यानं ग्रँडमास्टर जीएम हरिका द्रोणवल्ली हिला पराभूत करुन उपांत्य फेरीत प्रवेश केला. त्यांचे दोन्ही क्लासिकल सामने अनिर्णित राहिले, परंतु दिव्यानं टायब्रेकरमध्ये विजय मिळवला. प्री-क्वार्टर फायनलमध्ये, दिव्यानं झू जिनरला 2.5-1.5 असं हरवलं.
9 डिसेंबर 2005 रोजी नागपूर इथं जन्मलेल्या दिव्यानं वयाच्या पाचव्या वर्षी बुद्धिबळ खेळायला सुरुवात केली. तिचे पालक डॉक्टर आहेत. दिव्यानं 2012 मध्ये वयाच्या सातव्या वर्षी अंडर-7 राष्ट्रीय अजिंक्यपद जिंकलं. त्यानंतर तिनं अंडर-10 (डरबन, 2014) आणि अंडर-12 (ब्राझील, 2017) प्रकारात जागतिक युवा जेतेपदं जिंकली. त्यानंतर तिनं 2014 मध्ये डरबन इथं झालेल्या अंडर-10 वर्ल्ड युथ टायटल आणि 2017 मध्ये ब्राझीलमध्ये अंडर-12 कॅटेगरीचं टायटल जिंकलं. तिच्या सातत्यपूर्ण प्रगतीमुळं ती 2021 मध्ये महिला ग्रँडमास्टर बनली, ज्यामुळं ती ही कामगिरी करणारी विदर्भातील पहिली आणि देशातील 22 वी महिला खेळाडू बनली.
19 वर्षीय दिव्यानं या विजयासह केवळ महिला बुद्धिबळ विश्वचषक जिंकला नाही तर ’ग्रँडमास्टर’ ही पदवी देखील मिळवली आहे. या विजयानंतर ती भावुक झाली. दिव्यासाठी हे अविस्मरणीय क्षण आहेत. दिव्यानं आधीच कँडिडेट्स बुद्धिबळासाठी पात्रता मिळवली आहे.